ซีรี่ส์ จุดจบประชาธิปไตย 6

764

ซีรี่ส์ จุดจบประชาธิปไตย 6

คนสมัยใหม่จะชื่นชมประชาธิปไตยกันมาก และเมื่อเราพูดถึงประชาธิปไตย เราต้องนึกถึงกรีกโบราณ เพราะว่าเป็นแม่แบบของประชาธิปไตยของโลกเมื่อ2,000กว่าปีมาแล้ว

วิหารพาเธนอนในกรุงเอเธนส์ยังคงเป็นสัญลักษณ์ของค่านิยมประชาธิปไตย ที่นักการเมืองทั่วโลกต้องการไปถ่ายรูป เพื่อแสดงสถานะภาพว่าตัวเองมีแนวความคิดที่ยึดมั่นในระบบประชาธิปไตยที่แท้จริง

แต่อนิจจาโสกราตีส (Socrates) ผู้ได้รับการยกย่องว่าเป็นบิดาของปรัชญากรีกโบราณ (เกิดปี470ก่อนคศ และตายปี399ก่อนคศ.) เป็นผู้ที่แสดงความเห็นคัดค้านประชาธิปไตยที่เบ่งบานในกรีซในเวลานั้น

โสกราตีสไม่ได้เขียนผลงานอะไรที่เป็นตัวอักษร แต่เรารู้จักโสกราตีสผ่านลูกศิษย์เอก คือเพลโต้ (Plato) ซึ่งเขียนหนังสือมากมายเกี่ยวกับโสกราตีส

ในหนังสือ สาธารณะรัฐ (The Republic) เล่มที่6 เพลโต้เขียนบรรยายเกี่ยวกับความคิดเห็นของโสกราตีสกับประชาธิปไตย ระหว่างที่โสกราตีสนั่งสนทนากับอาดีมันทัส (Adeimantus) โสกราตีสชี้ให้เห็นจุดบกพร่องของประชาธิปไตย โดยเปรียบเทียบสังคม หรือประเทศ กับเรือ

ในขณะที่เราแล่นเรือเข้าไปในทะเลน้ำลึก เราต้องการให้ใครเป็นผู้ดูแลการเดินเรือ ใครก็ได้ หรือผู้ที่ได้รับการฝึกการเดินเรืออย่างเชี่ยวชาญ

อาดีมันทัสตอบว่า แน่นอนอยู่แล้วต้องเป็นผู้เชี่ยวชาญการเดินเรือ

โสกราตีสพูดต่อไปว่า แล้วทำไมเราถึงคิดว่าจะให้ใครๆก็ได้เป็นผู้เลือกหรือกำหนดให้ใครมาเป็นผู้ปกครอง

สำหรับโสกราตีสแล้ว การออกเสียงถือว่าเป็นความเชี่ยวชาญอย่างหนึ่ง ไม่ใช่เป็นการแสดงออกของความนึกคิดเพียงชั่ววูบ ในเมื่อการลงคะแนนเสียงเป็นความเชี่ยวชาญ ผู้ที่ลงคะแนนเสียงต้องเป็นคนที่ได้รับการศึกษาอย่างเป็นระบบ ได้รับการอบรมให้มีความรู้และความเชี่ยวชาญในเรื่องราวของรัฐ หรือประเทศอย่างลึกซึ้ง

การให้ประชาชนออกเสียงโดยที่พวกเขาไม่ได้รับการศึกษา หรือการอบรมถือว่าเป็นความไม่รับผิดชอบ เพราะว่ามันจะเหมือนกับการส่งคนที่ไม่มีความรู้การเดินเรือให้ควบคุมเรือแล่นในท้องทะเลในขณะที่่มีพายุร้ายพัดกระหน่ำ

ในปี399ก่อนคริสตกาล โสกราตีสได้ล้ิมรสชาติของประชาธิปไตย เมื่อเขาถูกฟ้องร้องว่า เขาเป็นคนที่บิดเบือนความรู้ และชักนำคนหนุ่มของสังคมกรีซไปในความคิดที่ผิด เป็นภัยต่อความมั่นคงของรัฐ

คณะลูกขุน500คนเป็นผู้พิจารณาคดี และตัดสินว่าโสกราตีสมีความผิดจริง และต้องโทษประหารชีวิตด้วยการดื่มยาพิษ

โสกราตีสถูกนำไปกักขัง รอวันที่จะถูกลงโทษให้ดื่มยาพิษ ลูกศิษย์ลูกหาหลายคนเดินทางไปเยี่ยมโสกราตีส และพยายามหาทางช่วยเหลือเขาให้หนีออกจากคุกจะได้รอดชีวิต

แต่โสกราตีสปฏิเสธความช่วยเหลือ เขาบอกว่าเขาไม่เห็นด้วยกับข้อกล่าวหา และคำตัดตินประหารชีวิตเขา แต่มันเป็นขบวนการของนิติรัฐ แม้ว่าจะถูกหรือผิด รัฐเป็นสิ่งที่ละเมิดไม่ได้

ถ้าหากโสกราตีสหนีจากคุก เท่ากับว่าเขาไม่เคารพต่อนิติรัฐ แล้วความเป็นรัฐซึ่งมีสถานภาพสูงกว่าปักเจกบุคคล จะดำรงอยู่ได้อย่างไร ความน่าเชื่อถืออย่างรัฐจะเป็นอย่างไรต่อไป

ด้วยเหตุนี้ โสกราตีสจึงยอมตาย ดื่มยาพิษตามโทษทัณฑ์

โสกราตีสเป็นพวกอิลิทในสังคม อย่างไรก็ตาม เขาไม่ได้เห็นด้วยว่ามีเพียงชนชั้นกลุ่มเล็กๆเท่านั้นที่มีสิทธิ์ออกเสียงในการเลือกตั้ง เขาเห็นว่าผู้ที่ได้รับการศึกษาอย่างถ่องแท้ทุกคนสามารถเข้าร่วมกระบวนการประชาธิปไตยได้

นี้คือความแตกต่างระหว่างประชาธิปไตยด้วยปัญญา และประชาธิปไตยโดยสิทธิ์แต่กำเนิด

ประชาธิปไตยคือพวกมากลากไป ถ้าหากว่าพวกมาก ไม่มีความรู้ ไม่มีการศึกษาก็จะเลือกผู้นำที่เป็นพวกหลอกลวง (demagogue) มาปกครองประเทศ

สังคมให้สิทธิ์ประชาธิปไตยในการเลือกผู้นำทุกคนโดยสิทธิ์แต่กำเนิด คือเพียงแค่เป็นพลเมืองก็สามารถไปใช้สิทธิ์เลือกผู้ปกครองได้แล้ว โดยไม่แบ่งแยกประชาธิปไตยโดยปัญญา ที่มีเพียงประชาชนที่ได้รับการศึกษาอย่างดีเท่านั้น ที่สมควรจะเป็นผู้ใช้สิทธิ์ในการเลือกผู้ปกครอง

ความคิดของโสกราตีสแบ่งแยกชัดเจนระหว่างประชาธิปไตยโดยปัญญา และประชาธิปไตยโดยสิทธิ์แต่กำเนิด

ทนง ขันทอง

0%
Comments
Loading...